Beperkingen transformeren tot sterke uitgangspunten

Tom van Frausum

Een oude hoeve renoveren betekent niet alleen werken met de beperkingen die het gebouw zelf oplegt, maar ook die van de inplanting. Geen wonder dat zoveel bouwheren dan toch kiezen voor sloop en nieuwbouw. Maar een architect en aannemer die elkaar perfect aanvoelen kunnen van de nood een deugd maken en beperkingen misschien zelfs transformeren tot sterke uitgangspunten. Dat is wat hier gebeurde bij een totaalrenovatie in het Waasland.

---

GROENE DAKHELLING

---

Natuurlijk onderdeel van de tuin
Het eerste dat opvalt aan deze langgerekte woning is de locatie en dan vooral de situering: midden tussen de velden maar ook op een hoekpunt van wegen, pal aan de straatkant. Zo dicht zou nooit je eerste keuze zijn als eigenaar, maar deze villa is dan ook geen nieuwbouw project. Er stond op deze plek oorspronkelijk een oude hoeve, die door de architect en het bedrijf van de bewoner volledig onder handen is genomen. De muren en vooral de inplanting zijn daarbij behouden, met uitzondering van een deel van de achterbouw, die in een andere hoek is gezet. “Van achteren heb je overal contact met de tuin en een prachtig zicht op de omliggende velden”, zegt de opdrachtgever. “Dat is dan ook de zijde waarop we als bewoners gericht zijn, niet de voorkant. Ik vind, achteraf, dat Tom Van Frausum de capaciteit van het perceel architectonisch volledig heeft benut en de toegang werkelijk helemaal heeft opengebroken, precies zoals ik gehoopt had.” Het hoogtepunt hiervan is de schuur die helemaal opgaat in het groene landschap, doordat er een schansachtig dak op is gelegd, inclusief begroeiing met gras. In plaats van een vreemd en opvallend bouwsel is het zo een natuurlijk onderdeel van de tuin en de velden geworden. Het schuine dak is bovendien werkelijk te gebruiken, om bijvoorbeeld vanaf te sleeën in de winter.

---

EEN GEZINSCOCON

---

Ideale plek voor ontspanning
Het renovatieproject zag er aanvankelijk nochtans weinig hoopgevend uit. “De hoeve had lang leeg gestaan en was – op zijn zachtst gezegd – niet erg aangepast aan de huidige tijd. Er was zelfs geen stromend water. De vroegere bewoners behielpen zich met een waterput.” De povere staat waarin het pand verkeerde maakte de verbouwing extra uitdagend. “Maar mijn vrouw en ik hadden voor ons gevoel lang genoeg in een dorpscentrum doorgebracht. We woonden daar weliswaar comfortabel, maar hadden toch de indruk dat we er geen plek voor onszelf konden maken. Hier zouden we ons, met het gezin, in een soort cocon kunnen terugtrekken, ook al betekent het dat je kinderen jarenlang met de auto overal naartoe moet brengen, vanwege de afstand tot het dorp. We hebben elk een veeleisende job. In het weekend willen we volledig kunnen ontspannen voor de week die weer komt. Daarvoor leek deze plek ons direct ideaal.”

Vertrouwen en carte blanche
Tom Van Frausum, zaakvoerder van architectenbureau CREATEctuur in Bazel, bleek de geschikte architect om die uitdaging ook echt waar te maken. “De opdrachtgever en ik kennen elkaar professioneel al langer en dus ook elkaars sterke punten. Op het gebied van stijl denken we exact hetzelfde. Het was niet moeilijk onze denkbeelden, over hoe deze hoeve zou kunnen worden gerenoveerd tot een comfortabele woning, honderd procent op elkaar te laten aansluiten. Uiteindelijk verkreeg ik het volledige vertrouwen van hem en in aansluiting daarop ook carte blanche.”

---

ZONDER COMPARTIMENTEN

---

Ruimtelijkheid en zicht op de tuin
De aanpak van de renovatie vergde heel wat engineeringstalent, de zuiver technische kant van het vak van architect. Maar ook op diens inlevingsvermogen werd een beroep gedaan. Tom nam de specifieke woonwensen in zijn ontwerp mee. Een daarvan was dat beide echtelieden behoefte hebben aan een eigen werkplek. Dat thuiskantoor kon worden geïntegreerd op het gelijkvloers, tussen de inkom en de leefruimtes. Het meest bijzondere aan dit deel van het ontwerp is echter de ruimtelijkheid. Vanaf het moment dat je via de inkom in de voormalige hoeve binnenstapt, begeef je je via een kromming door de woning. Daardoor is er steeds veel zicht op dat deel van de leefruimte voor je, in combinatie met uitkijk op de tuin. De woonkamer en de keuken bevatten een comfortabel aantal vierkante meters, maar zijn niet overdreven groot. Toch ogen ze allerminst beperkt. De openheid dankzij het vele glas, het gebrek aan compartimenten, heeft de oorspronkelijke hoeve aanzienlijk vergroot, zonder dat daar werkelijk veel vierkante meters aan hoefden te worden toegevoegd. Het is een fraai effect van een ingenieus architectonisch spel.

---

BADKAMER IN EEN PUNT

---

Esthetisch en verrassend ontwerp
Op de verdieping is deze ingreep herhaald. De badkamer loopt bijvoorbeeld toe in een punt, de douche bevindt zich achter een schuine muur. Het effect is esthetisch positief en bovendien verrassend. En ook boven in de woning is er dat voortdurende contact met het exterieur, het weidse panorama. “We hebben extra aandacht geschonken aan energetisch comfort”, zegt de bewoner. “Wij houden bijvoorbeeld van lang en warm douchen. Daarvoor beschik je niet altijd automatisch over de vereiste hoeveel warm water en dus hebben we daarvoor een bijkomende voorziening getroffen.” Maar dat is voor de koudere maanden. Een groot deel van het jaar – te beginnen in maart – baadt de woning vaak in zonlicht en is het eerder zaak de overtollige warmte buiten te houden dan binnen. Het huis bevat dan ook een goede isolatie en zonwering. In feite is er naast een zichtbare renovatie ook een onzichtbare, die zich situeert onder de vloer en op het dak.

---

HISTORISCHE CHARME

---

Behoud van historische elementen
Wie om de woning heen loopt, ziet nog steeds de contouren van een hoeve en de omtrekken van wat een boerenerf was. Met inplanting hebben de architect en de verbouwers ook de historische charme van het pand en de plek behouden. En toch is alles wat er ouderwets en oncomfortabel aan was verdwenen. Dit is een effect dat verloren zou zijn gegaan met een volledige nieuwbouw, een duidelijk pluspunt van een totaalrenovatie, maar een waar je wel de technische en creatieve expertise voor moet hebben om het ook waar te maken.

---

META DESCRIPTION

---

**Meta description**: Ontdek hoe architectuur beperkingen transformeert tot sterke uitgangspunten in een totaalrenovatie in het Waasland.

Editor: Media Team

Tekst: Gebaseerd op een tekst van Jeroen Kuypers

Fotografie: Veerle Verheijen